Çocuklarda hiddet bozukluğu çok sık karşılaşılan problemlerden birisidir.  Çocuklarda hiddet problemini nasıl çözeceğini bilmeyen anne ve babalar bu durumda büyük tedirginlik yaşar. Bu makale dizimizde sizlere çocuklarda hiddet probleminin nasıl çözüleceğini açıklayacağız. Öfke ile baş edebilmek amacıyla evvelce size hiddetnin namacıylalerini anlatacağız. Öfkeye namacıyla olan halleri ortadan kaldırdığınız vakit problem kısa vakitde kendi kendine çözülecektir.

Öfkenin sergileniş şekli ve şiddeti her kişide değişik özellikte gerçekleşir. Çocuklar hiddet ile karşılaştıkları vakit çocukların iç aleminde ortaya gelen gerilimi kavramak gerekir. Çocuğun hiddetsini ideal biçimde ifade etmesi amacıyla çocuğa imkânlar sunmalıyız. Çocuğun hiddetsini ideal biçimde ifade etmesi sağlanmalıdır. Bebekler ilk vakitlarda greksinimlerini ağlayarak ifade etmek eğilimi içersindedir. İhtiyaçların saatinde sağlanması yanında, anne ile kurduğu güvenilir bağlanma neticesinde bebekler rahatlamaya başlar.  Kendilerini ifade etme şekli vakit içersinde ağlamaktan çok diğer şekillere bürünmeye başlar. Özellikle hiddet bozukluğu yaşam sürdüren çocuklar genel yaşamlarında da greksinimlerini ifade etmekte zorlandıkları görülmektedir.

Değişiklikleri tonere edemeyen ve bunları büyük krize dönüştüren çocuklarla problemleri inatlaşarak aşamayız. Daha yumUşak, uzlaşmaya yönelik çözümler üretmeniz gerekir. Mesela parktan ayrılmakta zorlanan ve kriz yaşamış bir çocuğa bu hal parktan ayrılmadan 5 dakika evvelce söylenmelidir. Geri kalan 5 dakika içersinde neleri yapabileceği anlatılıp, bunların bitmesiyle beraber oradan ayrılacağınız söylenmelidir. Onun protestolarına göre esnemek ve yeni haklar tanımak krizi bitirmeyi bırakın krizin tırmanmasına namacıyla olacaktır. Çocukların hayatlarında rutinlerin olması çocukların sınırları öğrenmesine yardımcı olur.  Çocukla vakit savaşına girmek doğru bir teknik değildir. Öfke krizi yaşam sürdüren çocukla aileler genellikle inatlaşırlar. Öfke nöbeti bitmeden bölge içersinde çocukla inatlaşmak doğru değildir. Öfke nöbeti bitmeden uzlaşmak ve konuşmaya sizi hedefinize ulaştırmaz.

Öfke kişiin etrafında olup biten olaylara karşı ilerlettiği bir savunma mekanizmasıdır. Öfke sosyal etraf ve anne-baba tesiri ile doyuma ulaşır.

Bebekler hiddetlerini, ağlayarak, kollarını sallayarak, bacaklarıyla tekme atarak dile getirirler. 18.aydan sonra bu ifade sinir krizine dönüşür. Öfke krizleri ifade edici dilin gelişmesini zayıflatır. Çünkü çocuklar isteklerini ifade etmek amacıyla dili ifade etme aracı olarak kullanmaz, hiddetleriyle isteklerine ulaşmaya çalışırlar.

ÇOCUKLAR NİÇİN ÖFKELENİR?

Anne ve baba çocuğundan potansiyelinin üzerinde bir vazife ve mesuliyet verdiğinde,  vazife ve sorumluluğunu yerine getiremeyen kişi hiddetlenir. Çocuğu küçümsemek, onun önemsediği şeyleri önemsememek ve imkânları kısıtlamak çocukların hiddetlenmesine namacıyla olur. Enerjisini boşaltmakta zorlanan çocuklar enerjilerini boşaltacak bir kaynak bulamadığı vakit hiddet nöbetleri geçirir. Çocuklar fiziksel, cinsel ve sözel şiddete maruz kaldığı vakit hiddetlenirler. Çocuk etrafındaki insanlarla sıhhatli etkileşim kuramadığı, anlaşamadığı hallerde hiddet nöbetleri geçirir.

ÇOCUĞUN ÖFKESİ İLE NE ZAMAN İLGİLENİLMELİ

1. Gerçekleştirmeyi amaçladığı bir hali başaramaması halinda saldırgan tavırlar sergilediğinde

2. Daha evvelce çok rahat baş edebildiği problemler karşısında bundan sonra dürtüsel reaksiyonlar vermeye başlamışsa

3. İçsel eğilimi, saldırganlığa yönelmeye başladıysa

4. Herkese ve her şeye karşı hiddetlenecek bir şey buluyorsa

5. Akranları ve aile fertleri ile sık sık tartışmaya başladıysa

6. 4 Yaşını geçtiği durumda hiddet nöbetleri yaşamaya devam ediyorsa

7. Günde 3 kereden çok ve uzun vakitli hiddet nöbetleri yaşıyorsa kesinlikle eksperden destek alabilmek gerekir.

ÇOCUKLARDA ÖFKE NÖBETİ NASIL ÖNLENİR

Çocuğunuzun hiddet nöbeti geçirmesine namacıyla olan halleri belirleme edip bu halleri ortadan kaldırın. Çocuğa ani emirler vermeyin. Bir iş verdiğiniz vakit bu işi yapmaya hazır olmasına ilgi edin. Emir ve isteklerde bulunmanız çocukta gerginlik yaratabilir. Çocuklar uykusuzluk, yorgunluk ve açlık gibi hallerde hiddet krizi geçirebilirler. Çocuklarınıza seçim yapma talihi verin. Fikirlerini önemseyip öneme alın. Çocuğunuzun kapasitesini bilip ona başarabileceği vazife ve mesuliyetlar verin. Onu zorlayacak yapamayacağı isteklerde bulunmayın.

Çocuğunuz hiddet nöbeti geçirdiği vakit sakin olun. Sözel ve fiziksel şiddet uygulamaktan kaçının. Pes edip çocuğunuzun isteğini yaparak çocuğun kazanç elde etmesine ve hiddet nöbetinin pekişmesine alan vermeyin. Kararlı ve tutarlı olmak hiddet nöbetinin en iyi ilacıdır. Öfke nöbeti yaşamış çocukla göz ilişkisini kesin, ilgilenmiyor gibi görünün ve görmezden gelme taktiğini uygulayın.  Kalabalık bölgedaysanız sakin bir bölgea geçip çocuğunuzun sakinleşmesini bekleyin. Çocuğunuz sakinleştiği vakit isteklerinin namacıyla gerçekleşmediğini güzel bir şekilde anlatın. Öfke nöbeti esnasında bağırmak, öğüt vermeye çalışmak işe yaramayacaktır.

Öfke nöbeti yaşamış çocuğu susturmak adına isteklerine boyun eğmek doğru değildir. Çocuk bundan sonra her istediğini ağlayarak, hiddet nöbetleri ile elde etmeye çalışacaktır. Çocuk sakinleştiği vakit bu davranışını onaylamadığınızı ve gerekçelerinizi anlatın. Çocuğu her şartta seveceğinizi söyleyin. Böyle yaparsan seni bir daha sevmeyeceğim, sana küstüm gibi söylemler yanlış söylemlerdir. Öfke nöbeti yaşamış çocuğa karşı ses tonunuz sakin ve yumUşak olmalıdır. Çocuk sizin paniklediğinizi anlamamalıdır.  

Bazen ne kadar çabalarsanız çabalayın hiddet nöbetinin önüne geçemezsiniz. Bu durumda vakit kaybetmeden bir psikiyatri uzmanından destek almalısınız. Aile içersinde anne ve baba çatışması yaşanıyorsa çocuklar anne ve babanın tutarsız davranışlarından destek alacaktır. Çocuğun ihmal edilmesi, evde yaşanan şiddet hadiseleri çocuğun hiddet nöbetlerini tetikler. Çocuğun hiddet problemini çözebilmek amacıyla kesinlikle ailenin de bir aile terapisinden destek alması gerekir.